Kun je depressie genezen met voeding?

“Ik ving een glimp van je op, en je gezicht zag eruit als iets wat de Dood in zijn koffer had meegebracht.” - Warren Zevon
Volgens de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) worstelt een flink deel van de mensen wereldwijd met depressie. In 2015 leefden 322 miljoen mensen met deze psychische aandoening, en ze wordt gezien als net zo verlammend als lichamelijke aandoeningen.
De WHO noemt depressie zelfs een van de belangrijkste oorzaken van beperkingen in het dagelijks leven ter wereld.
Paul, een maatschappelijk werker van 52, worstelt hier al bijna zijn hele leven mee. Al sinds de middelbare school heeft hij slechte dagen waarop hij niet kan functioneren.
Om de depressie te bestrijden, zocht hij zijn heil in sport en medicijnen. Naast het basketballen schreef Pauls arts hem vroeger antidepressiva voor om zijn stemming in balans te brengen.
Hij merkte wel enige verbetering, maar Paul had altijd het gevoel dat het net niet genoeg was.
Toch dwong hij zichzelf om uit bed te komen en de dag aan te gaan, net als iedereen.
Maar naarmate Paul ouder werd, kreeg hij zijn aandoening steeds moeilijker onder controle. Hij is nu minder actief, en zijn medicijnen lijken hem niet meer te helpen.
“Ik wist dat het uit de hand liep toen ik meer slechte dagen had dan goede,” vertelt Paul.
Hij had het gevoel dat hij in een zwart-witfilm leefde. Niets leek hem nog aantrekkelijk, en hij had geen plezier meer in zijn werk of zijn hobby's.
Zelfs eten smaakte flauw.
Alleen al de gedachte om iets ook maar een beetje nuttigs te doen, deed pijn. Paul had het gevoel dat hij in slow motion bewoog, terwijl de rest van de wereld hem vrolijk achterliet.
Hij begon te twijfelen of zijn familie, vrienden en collega's hem wel respecteerden.
“Ik had geen energie, ik meldde me steeds vaker ziek, en het enige wat ik in die tijd kon, was mezelf uit bed slepen om op internet te surfen tot ik moe genoeg was om weer naar bed te gaan. Eigenlijk leefde ik in een stille hel die niemand kon begrijpen.”
Uiteindelijk kwamen Pauls zussen, samen met zijn neven en nichten, langs voor een interventie.
“Ik negeerde hun telefoontjes en e-mails, dus stonden ze voor mijn deur en dreigden ze die in te trappen. Dat was voor mij een wake-upcall. Mensen gaven dus wél om me, maar ik zat te diep in mijn depressie om dat te zien.”
Na een openhartig gesprek met zijn familie stemde Paul ermee in om naar een therapeut te gaan.
“Praten over hoe ik me voelde, hielp enorm. Maar wat echt het verschil maakte, was dat mijn therapeut me doorverwees naar een vriendin van haar die voedingsdeskundige was,” zegt Paul.
Met hulp van zijn diëtist begon Paul dingen te veranderen op een gebied waarvan hij nooit had gedacht dat het iets met mentale gezondheid te maken had.
Tweeënhalve maand later had Paul stap voor stap een radicale doorbraak in zijn leven bereikt. Dankzij zijn nieuwe voedingsplan werd hij weer de oude, vrolijke Paul.
Paul zegt: “Ik heb nog steeds slechte dagen, maar die zijn nu de uitzondering in plaats van de regel. Die sombere momenten gaan snel voorbij, en ik ben nu mentaal sterk genoeg om ermee om te gaan.”
Je darmen: de snelste weg naar geluk?
In de afgelopen tientallen jaren is er steeds meer onderzoek verschenen naar het verband tussen de darmen en de hersenen. Veel experts denken dat wat er in je spijsverteringsstelsel gebeurt een enorm effect kan hebben op je mentale gezondheid.
Zo keek een studie uit 2005 van de Universiteit van Pittsburgh naar het verband tussen voeding en depressie bij vrouwen in de vruchtbare leeftijd. Volgens de onderzoekers is deze groep “extra gevoelig voor de schadelijke effecten van slechte voeding op de stemming, omdat zwangerschap en borstvoeding het lichaam zwaar belasten als het gaat om voedingsstoffen.”
Maar waarom is het verband tussen je darmen en je hersenen zo sterk? En wat heeft voeding precies te maken met je emotionele welzijn?
Om die vragen te beantwoorden, moeten we de darmen eens goed bekijken.
Zoals je weet, zorgt dit deel van het lichaam ervoor dat ons eten wordt afgebroken en dat de voedingsstoffen eruit worden opgenomen. Onze darmen, die bestaan uit de maag, de dunne darm en de dikke darm, doen echter meer dan alleen eten verwerken.
Ze werken zelfs als een zelfstandig, tweede brein.
Heribert Watzke, een wereldberoemde voedingswetenschapper, heeft het ingewikkelde netwerk van zenuwen in de darmen bestudeerd dat met de hersenen in ons hoofd in verbinding staat. Hij wees erop dat dit “kleine brein” (zoals hij het noemt) bestaat uit 500 miljoen zenuwcellen en 100 miljoen neuronen.
En daarom worden de darmen als net zo complex gezien als het brein van een kat. Ze regelen ongelooflijk ingewikkelde spijsverteringstaken, zoals het afgeven van enzymen en bepalen welke voedingsstoffen worden opgenomen en welke worden afgevoerd.
Dit kleine brein stuurt ook het grootste deel van ons immuunsysteem aan (dat in de darmen zit), en het vertelt je wanneer je honger hebt of vol zit.
Met andere woorden: je darmen communiceren met de hersenen in je hoofd over een heleboel belangrijke lichaamsfuncties.
En daar hoort ook bij hoe gelukkig je je voelt.
In je darmen leven namelijk miljarden levende bacteriën die helpen om de stofjes aan te maken waar je je goed door voelt (neurotransmitters). Die hebben veel invloed op je stemming.
Zo komt bijna alle serotonine (een van de stoffen in je hersenen die met geluk te maken hebben) uit je darmen. Je spijsverteringsstelsel maakt ook ongeveer de helft van je dopamine aan, een andere neurotransmitter die heel belangrijk is voor je mentale gezondheid.
Voeding is het antwoord
Nog een belangrijk feit: je hersenen verbruiken HEEL VEEL energie om goed te werken.
Voor zo'n klein orgaan, vergeleken met de rest van je lichaam, hebben je hersenen veel brandstof nodig: tot wel 25% van al je energie.
Een belangrijke taak van je hersenen is het aanmaken van de neurotransmitters waar we het over hadden, en dat hangt af van de kwaliteit van wat je eet.
Artsen en wetenschappers leggen steeds meer stukjes van de puzzel van darmen en hersenen op tafel. Langzaam maar zeker ontdekken ze hoe nauw die twee met elkaar verbonden zijn.
Wat ze tot nu toe wel weten, is dat een tekort aan voedingsstoffen een ENORME rol speelt bij depressie. Sommige studies wijzen er zelfs op dat je met slechte voeding 60% meer kans hebt om depressief te worden.
Slechte voeding draagt ook bij aan ontstekingen. Ontsteking is een basisfunctie van je immuunsysteem, maar zou maar kort moeten duren.
Het probleem ontstaat dus als een ontsteking chronisch wordt en zich door je hele lichaam verspreidt.
Dat zet de deur open voor ziekten zoals hart- en vaatziekten en kanker, en natuurlijk ook voor aandoeningen zoals alzheimer en dementie.
Sommige experts vermoeden dat ontstekingen de eiwitopbouw van de hersenen beïnvloeden, wat tot psychische problemen leidt.
Je darmen zijn dus niet zomaar een opslagplaats voor eten. Het kleine brein in je darmen beschermt je bloedbaan tegen indringers van buitenaf, zoals bacteriën en andere schadelijke deeltjes.
Daarnaast helpt het om de nodige voedingsstoffen door je hele lichaam te vervoeren, vooral naar je grijze massa.
Daarom moet je je darmen met de juiste voeding tevreden houden, zodat de bacteriën die daar leven ook tevreden zijn. En dan kan je kleine brein je grote brein op zijn beurt wegsturen van een verlammende depressie.
Nog één punt om te onthouden: je hersenen hebben elk uur tientallen liters bloed nodig. Die doorbloeding is heel belangrijk, want zo worden afvalstoffen uit je hersenen afgevoerd, terwijl ze energie en voedingsstoffen uit je eten krijgen.
Gaat er iets mis met deze belangrijke functie, dan raakt je hersenchemie in de war. De meeste mensen snappen niet waarom ze zich somber en pessimistisch voelen, en vaak is ondervoeding een GROTE boosdoener.
Maak kennis met je wapens tegen depressie
Als het om een eetplan gaat dat goed is voor je hersenen, is de vuistregel: eet zoveel mogelijk onbewerkte, pure voeding.
Ik snap dat het tegenwoordig lastig is om tijd te vinden om gezonde maaltijden te maken. Maar als je nu de moeite neemt en een goed systeem opzet, betaalt dat zich op de lange termijn terug.
Je kunt anders aan je eten komen, door verse, pure voeding te laten bezorgen door een supermarkt of een maaltijdservice.
Dankzij internet en apps voor eten is het makkelijker dan ooit om de gebruikelijke pizza of fastfood aan je voorbij te laten gaan. Zoek een beetje rond, en je staat versteld van wat je vindt.
Is dat voor jou geen optie, dan kun je familie of vrienden vragen om een of twee keer per week te helpen met het voorbereiden van het eten. Zoals ze zeggen: waar een wil is, is een weg!
Volgens een studie van het JSS Medical College in India hebben mensen met een depressie vaak dezelfde eetpatronen. Daaronder vallen “weinig eetlust, maaltijden overslaan en een sterke voorkeur voor zoet eten.”
De studie wijst er dan ook op dat “voeding een belangrijke rol kan spelen bij het ontstaan, en bij de ernst en duur, van depressie.”
Hun onderzoek noemt een aantal belangrijke macronutriënten en voedingsstoffen die iemand kunnen helpen om met deze aandoening om te gaan:
Eiwitten
Eiwitten zijn ketens van aminozuren die in vlees, zuivel, eieren en zelfs in plantaardige bronnen zitten. Dat is belangrijk, want aminozuren zoals tyrosine en tryptofaan helpen om dopamine en serotonine aan te maken (de neurotransmitters waar we het eerder over hadden).
Omega 3-vetzuren
Wist je dat je hersenen grotendeels uit vetten bestaan, de zogeheten lipiden? Tot de helft van je grijze massa bestaat uit meervoudig onverzadigde vetten, en ongeveer een derde daarvan is omega 3. Daarom wordt omega 3 gezien als een effectief antidepressivum dat helpt bij de aanmaak van stresshormonen zoals cortisol. Walnoten, verse zalm, lijnzaad en avocado zijn goede bronnen.
Vitamine B-complex
Vitaminen zoals B1, B2 en B6 worden in verband gebracht met een betere stemming bij veel deelnemers aan hun studie. Kies voor broccoli en andere donkergroene groenten, zoals spinazie en boerenkool, om genoeg B-vitaminen binnen te krijgen. Je kunt ook melk, gevogelte, runderlever en varkensvlees proberen.
Foliumzuur
Onderzoek laat zien dat mensen met een depressie een tekort aan foliumzuur hebben. Bij weinig foliumzuur slaan antidepressiva ook minder goed aan. Het is dus een goed idee om meer asperges, bietjes, citrusvruchten, spruitjes en bananen te eten, zodat je genoeg foliumzuur binnenkrijgt.
Selenium
Dit is nog een essentiële voedingsstof die flink invloed kan hebben op je stemming. Paddenstoelen, zonnebloempitten, havermout, zilvervliesrijst, vis en ham zijn een goed begin.
Zink
Een zinktekort verhoogt niet alleen het risico op depressie, maar ook op haaruitval en spijsverteringsproblemen. Daarom is het goed om zinkrijke voeding te eten, zoals garnalen, spinazie, pompoenpitten, watermeloenpitten, knoflook, zalm en kreeft.
Goed eten = een goed leven
Dit is maar een heel klein deel van wat de juiste voeding voor je kan doen.
Sinds het begin van de landbouw en de opkomst van de moderne voedselproductie zijn we als mensen steeds verder afgedwaald van hoe we eigenlijk zouden moeten eten.
Langzaam hebben we pure voeding vervangen door sterk geraffineerde, bewerkte producten die gemaakt zijn om verslavend te zijn.
Een van de “grote” ontdekkingen van de 20e eeuw was hoe je natuurlijke basissmaken kunt nabootsen en ze onnatuurlijk sterk kunt maken.
Daardoor liggen onze winkels vol met allerlei superprikkelende voedingsproducten die qua voeding weinig te bieden hebben.
In plaats daarvan verwoesten ze je darmgezondheid, bevorderen ze ontstekingen en zetten ze de deur wagenwijd open voor diabetes, hersenziekten en kanker.
Het wordt tijd dat je de waarheid hoort over dit “Frankenstein-voedsel”, en over hoe voedingsbedrijven alle trucs uit de kast halen om je VERSLAAFD te houden.
Ontdek er meer over in deze nieuwe, baanbrekende docuserie:


