Naar de inhoud
NL

Zo let je op je eten (ook als je een hekel hebt aan diëten)

Afvallen

2 makkelijke eetplannen om af te vallen... zonder pijn en ellende

Er is geen groot geheim achter afvallen. We kennen allemaal de magische formule, toch? Je verbrandt gewoon meer calorieën dan je eet. Dat is alles. Simpel!

Ja hoor. Makkelijker gezegd dan gedaan, zoals iedereen weet die ooit heeft geprobeerd af te vallen. Er is een reden waarom zoveel mensen elk jaar aan de lijn beginnen en na een beetje succes in het begin weer precies terug zijn bij af. Of nog verder. En er is een reden waarom sommige mensen zo ontmoedigd zijn dat ze zeggen dat diëten helemaal niet werken.

Maar het zit zo. Diëten werken wel. Als je een jaar lang elke dag 500 calorieën minder eet dan je verbruikt, ga je gegarandeerd afvallen. De meeste diëten mislukken niet door een fout in het dieet zelf, maar omdat mensen ze niet volhouden.

Er zijn veel redenen waarom mensen een dieet niet lang volhouden. Sommige diëten zijn gewoon heel zwaar om "door te bijten". Het beste voorbeeld is misschien wel het klassieke caloriearme, vetarme dieet. Als je de hele tijd honger hebt, laat je wilskracht je uiteindelijk in de steek.

En sommige diëten zijn gewoon te lastig om te plannen. Je moet alles precies afwegen, bijzondere supplementen kopen en heel veel tijd in de keuken staan, en laten we eerlijk zijn, dat is voor de meesten van ons net iets te veel.

De oplossing? Zoek een dieet dat werkt, dat je makkelijk goed doet en waarvoor je heel weinig wilskracht nodig hebt om het vol te houden.

Er zijn er een paar, maar twee echte toppers springen eruit: het ketogeen dieet en intermittent fasting (periodiek vasten).

Keto: hallo spek, dag zwembandje

Je bent dol op een lekkere, sappige ribeye. En je moet er niet aan denken dat je je spek met eieren bij het ontbijt moet opgeven. Zonder kaas zou je misschien nog kunnen leven... in theorie. Maar is dat nog leven?

Zin in goed nieuws? Er is een dieet waarbij je dat allemaal mag eten. En niet alleen af en toe als traktatie, maar als basis van je eetplan.

Het heet het ketogeen dieet, en onder de aanhangers zijn grote Hollywoodsterren en topsporters. Waarom zweren Halle Berry en LeBron James dan bij "keto"? Een tip: het gaat niet alleen om het spek.

Ketogene diëten helpen mensen opvallend goed om hun overtollige kilo's kwijt te raken. Ze werken doordat ze het lichaam in een toestand brengen die ketose heet.

De wetenschap achter deze stofwisselingstoestand is ingewikkeld, maar voor ons komt het neer op één belangrijk effect: in ketose gebruikt het lichaam vet als energiebron in plaats van zijn gewone brandstof, glucose.

Het resultaat? Je lichaam wordt een vetverbrandingsmachine die zijn vetvoorraad opslokt en tegelijk je spiermassa spaart. Zo val je op een gezonde manier af en blijft het gewicht er ook af.

Omdat het doel van een ketodieet is om je lichaam in ketose te krijgen, zodat het vet verbrandt in plaats van glucose, moet je alles vermijden wat je bloedsuiker snel laat stijgen.

Dat betekent dat frisdrank met suiker, sappen, rijst, brood, aardappelen en de meeste soorten fruit echt niet meer kunnen. Dus wat mag je wel eten op een ketogeen dieet? De lekkere dingen.

Je mag biefstuk, kip, varkensvlees, noten, gezonde oliën, volvette zuivel en allerlei groenten eten. En ja, zelfs spek. En het mooiste?

Door de vrij grote hoeveelheid vet en eiwit voel je je langer verzadigd. Dat is vooral waarom zoveel mensen dol zijn op het ketodieet: het voelt helemaal niet als een dieet.

Het duurt een paar dagen koolhydraatarm eten voordat je in ketose komt, want je lichaam moet eerst zijn voorraad glucose opmaken voordat het overschakelt op vet als energiebron.

De meeste mensen moeten daarvoor hun koolhydraten beperken tot ongeveer 50 gram per dag. Dat klinkt misschien als veel, maar als je bedenkt dat een middelgrote banaan al zo'n 30 gram koolhydraten bevat, zie je hoe makkelijk je eroverheen gaat.

In het begin is het dus slim om voorzichtig te zijn en goed bij te houden hoeveel koolhydraten je eet, met een app of met tabellen met voedingswaarden.

En nog een waarschuwing. In het begin kan het een flinke omschakeling zijn om vet als energiebron te gaan gebruiken. En dat merk je.

Veel mensen hebben een paar dagen last van hoofdpijn, weinig energie en een wazig gevoel waar ze maar niet vanaf komen. Het komt zo vaak voor dat mensen die keto eten er een naam voor hebben bedacht: "de ketogriep".

Gelukkig duurt het, net als een echte griep, maar een paar dagen. Veel mensen zeggen dat ze, toen ze het ongemak in het begin eenmaal achter de rug hadden, juist een golf van energie voelden toen hun lichaam aan de nieuwe brandstof gewend raakte.

Maar als je met het dieet begint, is het vaak verstandig om het de eerste dagen rustig aan te doen en zware inspanning te vermijden.

Ketodiëten zijn ideaal voor mensen die graag lekker eten zonder zich druk te maken over vet en calorieën. Maar ze kosten wel wat denkwerk, vooral het tellen van koolhydraten. Daar kun je niet onderuit, want met een paar koolhydraten te veel kun je al uit ketose raken.

En sommige mensen raken helaas nooit echt aan het dieet gewend. Ze missen gewoon een paar aardappeltjes bij hun biefstuk, of een stuk fruit als tussendoortje.

Maar is keto niets voor jou? Geen nood. Misschien is intermittent fasting precies wat je zoekt.

Intermittent fasting: het dieet dat je eigenlijk al volgt

Sommige mensen houden het graag heel, heel simpel. Koolhydraten tellen, laat staan calorieën, vinden ze te veel gedoe. Ze willen niet nadenken over wat ze wel en niet mogen eten.

Voor die mensen is intermittent fasting, of "IF", het simpelste eetplan dat er is. En het meest verrassende aan IF? Je doet het al (alleen niet zo effectief).

Bij vasten denk je misschien aan religie. Maar geen zorgen. Je hoeft niet 40 dagen en nachten de woestijn in, en het heeft niets te maken met mantra's zingen in een ashram. Het belangrijkste woord is hier "periodiek".

Bij IF stop je niet dagenlang met eten. Sterker nog, de meeste mensen die aan intermittent fasting doen, gaan nooit langer dan 24 uur zonder maaltijd.

Maar is het niet ongezond om niet te eten? Of zelfs onnatuurlijk? Helemaal niet. We vasten namelijk allemaal al, elke nacht. Als je gaat slapen, gaat je lichaam in een vastentoestand.

Als je bent zoals de meeste mensen, eet je je laatste maaltijd of snack van de dag ergens in de avond en ga je een paar uur later naar bed. Als je 8 uur later wakker wordt (je krijgt toch wel genoeg slaap?), eet je weer. In het Engels heet het ontbijt niet voor niets "break-fast": het breken van het vasten.

Elke dag is er dus een periode van zo'n 10 uur waarin je niet eet: een vastenperiode. Bij IF maak je die vastenperiode gewoon wat langer, net lang genoeg om er goed door af te vallen.

Bij een gewoon IF-dieet eet je alleen binnen een "eetvenster", een vast tijdsblok per dag waarin je eet. Dat kun je één, twee of meerdere dagen per week doen.

Voor sommige mensen is het zo simpel als het ontbijt overslaan. Ze eten hun eerste maaltijd bij de lunch en hun laatste hap om 20.00 uur. Dat betekent dat ze de andere 16 uur van de dag vasten.

Andere mensen hebben liever een ruimer eetvenster van zo'n 12 uur, maar aan de andere kant van het spectrum zijn er mensen die merken dat één grote maaltijd per dag het beste voor ze werkt. Met andere woorden: 23 uur vasten!

Zoals met alles is het het beste om naar je lichaam te luisteren en uit te zoeken wat voor jou werkt. Begin rustig en probeer verschillende eet- en vastenperiodes uit.

Wat mag je dan eten als je niet vast? Alles wat je lekker vindt, binnen redelijke grenzen. IF is geen vrijbrief om je in je eetvenster vol te proppen, maar je kunt wel wat soepeler zijn dan bij andere diëten, keto inbegrepen. Wil je af en toe een paar stukken pizza als avondeten? Prima.

Eet je graag wat chips bij je broodje tussen de middag? Geen probleem. Zelfs een toetje mag bij een IF-dieet. Het komt hierop neer: als je eet, eet je normaal en geniet je van je eten. Maar als je vast, dan vast je ook echt. Dus geen tussendoortjes buiten je eetvenster!

Hoe gezonder je eet, hoe beter natuurlijk. En wil je echt een flinke versnelling hoger schakelen met afvallen? Combineer IF dan eens met een vast eetpatroon zoals paleo of het mediterrane dieet.

Maar hoe werkt IF nu precies? Het grootste deel van het effect is waarschijnlijk ook het meest voor de hand liggende: je krijgt minder calorieën binnen. Het is logisch dat je minder eet als je minder uren per dag eet.

Maar omdat je normale porties eet van alles wat je lekker vindt, merk je bijna niet dat je op dieet bent. En steeds meer onderzoek wijst op allerlei verrassende voordelen van vasten, zoals gunstige veranderingen in je bloedvetten, je reactie op insuline en zelfs je stofwisselingssnelheid.

Een deel van de kracht van IF zit dus misschien ook in het feit dat het je lichaam in een toestand kan brengen waarin je makkelijker afvalt.

Maar het duidelijkste voordeel van intermittent fasting is dat het ontzettend simpel is. Je hoeft geen porties af te wegen, geen voedingswaarden te checken en geen calorieën te tellen. Het enige waar je echt naar hoeft te kijken, is... de klok.

De volgende stappen...

Op dieet zijn hoeft geen marteling te zijn. En het hoeft ook niet te mislukken. Als je een plan vindt dat voor jou werkt, dat makkelijk te volgen is en dat in je agenda past, hoeft lijnen geen enorm gedoe te zijn.

Na een tijdje wordt het gewoon een normaal onderdeel van je leven, iets waar je niet al te veel over hoeft na te denken. Dan is het geen "lijnen" meer. Dan is het gewoon "eten".

Overleg zoals altijd eerst met je arts voordat je iets aan je eetpatroon verandert, zodat je zeker weet dat het voor jou veilig is. Bereid je voor (en doe inspiratie op) door meer te lezen over ketorecepten of gezonde snacks, zodat je het meeste uit je intermittent fasting haalt.

En als je je eetpatroon eenmaal goed hebt afgesteld, ga dan nadenken over de andere helft van afvallen, waar we het nog niet eens over hebben gehad: bewegen. Wil je je afvallen, en je gezondheid, echt naar een hoger niveau tillen? Zoek dan een manier om elke dag in beweging te komen.

Het maakt niet uit hoe fit je nu bent. Of het nu gaat om een wandelprogramma voor beginners, een yogaroutine die goed is voor lichaam en geest, of intensieve krachttraining, er is voor iedereen iets wat past.

Onthoud: het beste dieet is niet per se het ingewikkeldste of het strengste. Het is het dieet dat je volhoudt, want dat is het dieet dat gaat werken.